Betrokkenen
Stichting Wakker Dier – BiggenCastratieTeam, Studio de Keuken, Zenith Optimedia
Uitdaging omschrijving
Probleemstelling
• In Nederland worden jaarlijks 2,5 miljoen mannelijke biggen – bestemd voor consumptie in Nederland – zonder verdoving gecastreerd. Diergedragskundigen en gezond verstand geven aan dat dit voor de dieren een zeer pijnlijke en traumatische ervaring is.
• Men castreert biggen omdat in een paar procent van de gevallen bij de vleesbereiding een onaangename berengeur optreedt. Verdoving kost één cent per kilo varkensvlees en om die economische reden laat men verdoving achterwege.
• De praktijk van het onverdoofd castreren is bij de consument niet bekend en soms ook niet bij de verkopers en bereiders van varkensvlees.
• Inkopers van varkensvlees nemen een verbod op onverdoofd castreren niet in hun condities op: het probleem is niet bekend en consumenten klagen niet.
Uitgangssituatie
Marktsituatie
• De overheid wil geen verbod op onverdoofde castratie. Dat schaadt de exportpositie en werkt kostenverhogend. Ze wil alleen maatregelen in Europees verband.
• Varkenshouders wijzen castratie met verdoving af omdat het de bedrijfsvoering zou compliceren en de kosten verhogen.
• Retail wil zo goedkoop mogelijk vlees verkopen. Daar komt bij dat retailers varkensvlees uit meerdere landen halen waardoor het stellen van diervriendelijke eisen logistiek en commercieel gezien lastig is.
• De consument weet niet wat onverdoofde castratie van biggen betekent; ze laten zich leiden door kwaliteit en prijs.
Concurrentiepositie
De discussie over afschaffing van onverdoofde castratie loopt al jaren, met name tussen overheid en specialisten. De overheid weigert consequent, ondanks het aandringen van een aantal politieke partijen. Ze verwijst naar Europese marktwerking en eventuele toekomstige regelgeving. Hierdoor is de indruk ontstaan dat men met de kostenbesparende praktijk gewoon door kan gaan. Ook de Dierenbescherming heeft het onderwerp al jaren op de agenda staan en kiest voor de politieke lobby.
Doelstellingen en doelgroepen
Doelstelling
Een einde maken aan het onverdoofd castreren van jaarlijks 2,5 miljoen biggen die bestemd zijn voor Nederlandse consumptie.
Naast ethische motieven zijn er vier andere redenen:
1 Consumenten beschouwen de ingreep als een van de ergste vormen van dierenleed in de bio-industrie. Dat blijkt uit marktonderzoek.
2 Er zijn goede alternatieven zoals verdoving en chemische castratie. Op termijn kan castratie achterwege blijven omdat berengeur aan de slachtlijn machinaal ‘geroken’ kan worden; dat vergt echter wel weer investeringen.
3 Verdoving kost maar één cent per kilo varkensvlees en moet onmiddellijk ingevoerd worden. Naar verwachting vinden consumenten die prijsverhoging zonder meer acceptabel.
4 In de huidige opzet kan Wakker Dier alleen invloed uitoefenen op de Nederlandse consumptie. Gezocht wordt naar een nieuw campagnemechanisme met een andere doelgroep om ook een einde te maken aan onverdoofde castratie van exportbiggen.
Communicatiedoelstellingen
Primair:
• Fabrikanten en retailers bekendmaken met de kwestie en ze ervan bewust maken dat nu – via hun inkoopcondities – actie nodig is om imagoschade bij de consument te voorkomen.
Geen van de marktpartijen heeft – voorzover Wakker Dier bekend is – in haar inkoopcondities opgenomen dat biggen alleen verdoofd gecastreerd mogen worden. In het begin van de campagne zou een aantal bekende partijen als HEMA, C1000 en Unox hiertoe aangezet worden. Dat is gaandeweg uitgebreid tot alle varkensvleesverkopende bedrijven.
Secundair:
• De consument bekend maken met het feit dat varkensvlees afkomstig is van onverdoofd gecastreerde biggen.
Minder dan tien procent van de consumenten zou bekend zijn met deze dierenwelzijnskwestie.
Er is vooraf geen te behalen bekendheidsdoelstelling geformuleerd. Alleen via bekendheid met de kwestie is draagvlak te scheppen voor een oplossing. Fabrikanten en retailers hebben de macht in de keten; zij bepalen hoe wordt geproduceerd.
Communicatiedoelgroepen
Primair:
• Directies en inkopers van retailers en voedingsmiddelenfabrikanten die varkensvlees verkopen of in hun producten verwerken. Het gaat dus om alle supermarktketens en naar schatting ongeveer zeventig verwerkingsbedrijven. Daarmee is 90 procent van alle varkensvleesverkopen in Nederland afgedekt.
Secundair:
• De Nederlandse consument.